"Waa hoggaamiye aan ka daalin u adeegidda dadkiisa, lehna himilo cad oo ku wajahan horumar, nabad iyo midnimo."
Maanta waxaan sharaf weyn ii ah inaan idinla wadaago taariikh nololeedka iyo kartida musharraxa Ururka Towfiiq u xushay hoggaaminta magaalada Muqdisho. Nuur Mideeye waa shakhsi leh aqoon, waayo-aragnimo iyo damiir waddaniyadeed.
Nuur Mideeye waxa uu safarkiisa waxbarasho ka bilaabay dalka Pakistan, halkaas oo uu ku soo qaatay waxbarashadiisii hoose iyo tan dugsiga sare. Intii uu halkaas joogay, ma ahayn oo kaliya arday wax barta, balse wuxuu xididada u aasay aqoon adag, anshax suuban iyo edeb ku dhisan dadaal, dulqaad iyo ixtiraam. Wuxuu ku soo koray jawi waxbarasho oo nidaamsan, taas oo ka caawisay inuu yeesho feejignaan, hufnaan iyo karti uu ku wajaho mas'uuliyadaha mustaqbalka.
Markii uu dhamaystay heerkaas waxbarasho, horaanti Qarniga 2K wuxuu u gudbay dalka Mareykanka, halkaas oo uu ku sii xoojiyay safarkiisa aqooneed, isaga oo ku biiray jaamacado sare oo caan ku ah tayada waxbarasho iyo cilmi-baaris qoto dheer. Halkaas, wuxuu ku bartay aqoon casri ah, hab-fikir istaraatiiji ah, iyo xirfado hogaamineed oo ku saleysan falanqayn, hal-abuur iyo xal u helidda caqabadaha adag. Wuxuu si gaar ah u bartay sida aqoonta loo adeegsan karo si wax ku ool ah, looguna dabaqi karo horumarinta bulshada iyo dowladnimada.
Isku darka khibradda waxbarasho ee uu ka soo helay Pakistan iyo Mareykanka ayaa ka dhigaysa Nuur Mideeye shaqsi leh aragti furan, faham qoto dheer oo ku saabsan isbeddellada caalamka, iyo awood uu ugu adeegsan karo aqoontiisa xalinta caqabadaha casriga ah ee ka jira dalkeenna. Waa qof isku daray aqoon, anshax iyo waayo-aragnimo, taas oo u suurtagelineysa inuu noqdo hoggaamiye leh hiigsi fog iyo waxqabad muuqda.
Marka laga yimaado dhinaca waxbarashada, musharraxan waxa uu si aad u weyn ugu dhex jiray arrimaha bulshada, isaga oo u arkayay adeegga bulshada inuu yahay waajib ka sarreeya xil ama magac. Wuxuu si joogto ah uga shaqeeyayn jiray horumarinta nolosha bulshada, gaar ahaan jaaliyadaha Soomaaliyeed ee ku nool dibadda.
Gobolka Ohio ee dalka Mareykanka, musharraxan waxa uu si gaar ah u muujiyay hoggaan iyo naf-hurnimo, isaga oo aasaasay xarun fududeysa adeegyada safaaradda. Xaruntan ma ahayn mid ku dhisan taageero dibadeed oo keliya — waxa uu musharraxu si toos ah ugu maalgeliyay kharashaadkiisa gaarka ah, taas oo muujinaysa sida uu uga go'an yahay u adeegidda dadkiisa.
Xaruntani waxay noqotay meel ay kumanaan muwaadiniin Soomaaliyeed ka heleen adeegyo ay hore ugu dhibtoodi jireen: dukumentiyada, talo-bixinta sharci, iyo isku xirka hay'adaha dowladeed. Waxay si weyn u yareysay safarro dheer, kharashyo badan iyo waqti lumis ay jaaliyaddu hore u wajihi jirtay.
Dadaalkaas muuqda iyo saamaynta togan ee uu ku yeeshay bulshada darteed, Safaarada Soomaalida ee dalka Mareekanka waxay gudoonsiiyay "shahaado sharaf" lagu aqoonsanayo kaalintiisa wax-ku-oolka ah ee horumarinta jaaliyadda iyo adeegga muwaadiniinta Soomaaliyeed. Tani waxay marag u tahay in hoggaamintiisu aysan ku koobnayn hadal oo keliya, balse ay tahay mid ficil iyo waxqabad dhab ah ku dhisan.
Sidoo kale, musharraxu wuxuu wax ka aas-aasay xarun cilmi-baaris iyo falanqayn siyaasadeed oo la yiraahdo Center for Strategic and Policy Development (CSPD). Xaruntan waxaa loo dhisay si ay u noqoto meel aqoonyahannadu ku falanqeeyaan siyaasadaha, ku soo saaraan talooyin wax ku ool ah, isla markaana ay door firfircoon uga qaataan jihaynta doodaha istaraatiijiga ah ee khuseeya mustaqbalka dalalka.
CSPD waxay door muuqda ka qaadatay falanqaynta iyo qaabaynta siyaasadaha, iyadoo si gaar ah uga qayb qaadatay doodaha muhiimka ah ee la xiriira siyaasadda gudaha iyo tan caalamiga ah — gaar ahaan arrimaha quseeya dalalka Mareekanka, Soomaaliya iyo guud ahaan Geeska Africa. Waxay isu keentay khubaro, cilmi-baarayaal iyo siyaasiyin si ay u soo saaraan aragtiyo iyo talooyin ku saleysan cilmi iyo xog dhab ah.
Nuur Mideeye wuxuu si fiican u fahamsan yahay kaalinta ay xarumaha noocan kale ah ka ciyaaraan dalalka horumaray. Wuxuu diyaar u yahay inuu khibraddaas iyo fahamkaas u soo jiheeyo arrimaha Soomaaliya, si loo helo siyaasad ku dhisan cilmi, qorshe iyo aragti fog.
Wuxuu isla xaruntaas ka hirgeliyay Soomaaliya, gaar ahaan Muqdisho, halkaas oo uu ku qabtay kulamo iyo dooddo aqooneed oo diiradda lagu saaray xaaladda siyaasadeed ee dalka, isagoo isu keenay aqoonyahanno, siyaasiyiin iyo dhalinyaro si loo helo aragti mideysan oo lagu horumarinayo dalka.
Ugu dambayn, Nuur Mideeye waxa uu caan ku yahay waddaniyad dhab ah, jacaylka uu u qabo dalkiisa, iyo dareenka mas'uuliyadeed ee uu u hayo shacabka Soomaaliyeed. Waa hoggaamiye aan ka daalin u adeegidda dadkiisa, lehna himilo cad oo ku wajahan horumar, nabad iyo midnimo. Taasi waa musharraxa aad maanta aragtaan — qof aqoon leh, khibrad leh, kana go'an inuu ka shaqeeyo horumarka Muqdisho iyo guud ahaan Soomaaliya.
Qorsheyaal cad oo loola tacaalayo caqabadaha Muqdisho iyo Gobolka Banaadir. Dhagsii kaadhka si aad u akhrido qorshaha buuxa.
Kobcinta dhaqaalaha, abuurista shaqooyin, iyo maalgashiga kaabayaasha Muqdisho.
Korantada nadiifta ah, maalgashiga tamarta, iyo ilaalinta deegaanka Banaadir.
Daryeelka caafimaad oo dhan, isbitaallada cusub, iyo daawooyinka jaban.
Waxbarasho bilaash ah, dugsiyo cusub, iyo taagerada ardayda faqriga ah.
Xuquuqda codbixinta, doorasho xor ah, iyo caddaaladda bulshada.
Dhisidda guriyaha jaban, xukumida kirada, iyo taagerada qoysaska faqriga ah.
Qorshaha dhaqaalaha wuxuu diiradda saari doonaa abuurista shaqooyin cusub Muqdisho, maalgashiga kaabayaasha, iyo taagerada ganacsiga yaryar. Waxaan xoojin doonaa xuquuqda shaqaalaha iyo barnaamijka daryeelka qoyska.
Qorshaha deegaanka wuxuu diiradda saari doonaa tamarta nadiifta ah, ilaalinta xeebaha Muqdisho, iyo kaabayaasha biyaha. Waxaan u shaqayn doonaa mustaqbal cagaar ah oo Banaadir.
Caafimaadka waa xuquuq. Waxaan dhisi doonaa isbitaallada cusub, hoos u dhigidda qiimaha daawada, iyo daryeelka dhammaan dadka Muqdisho ee u baahan gargaar.
Waxbarashada waa meel laga bilaabo. Waxaan bilaabi doonaa xarumaha waxbarashada bilaashka ah, taagerada ardayda faqriga, iyo dugsiyada horumarsan ee Muqdisho.
Doorasho xor ah, transparent, iyo caddaalad. Waxaan xoojin doonaa habka codbixinta, xukuumad xisaabtami karta, iyo caddaaladda bulshada Banaadir.
Guri waa baahi aasaasi ah. Waxaan dhisi doonaa guriyaha cusub ee jaban, xukumida kirada, iyo dhammaadka la'aanta guriga ee Muqdisho.
Towfiiq · Qaran iyo Horumar Bulsho
Muqdisho waa wadnaha Soomaaliya. Amniga caasimaddu waa saldhigga horumarka, maalgashiga, shaqo abuurka iyo nolosha shacabka.
Haddii aan ku guuleysto hoggaanka magaalada Muqdisho, waxaan mudnaanta koowaad siin doonaa sugidda amniga iyo xasiloonida magaalada.
Waxyaabaha aan qaban doono:
Muqdisho waxay mudan tahay inay noqoto magaalo nadiif ah, qurux badan oo astaan u noqota Soomaaliya cusub.
Waxyaabaha aan qaban doono:
Dhalinyarada Soomaaliyeed waa awoodda ugu weyn ee dalka. Shaqo la’aantu waa mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee Muqdisho wajahdo.
Waxyaabaha aan qaban doono:
Hoy la’aantu waa dhibaato weyn oo haysata kumannaan qoys oo Muqdisho ku nool.
Waxaan ballanqaadayaa hirgelinta mashruuc taariikhi ah oo lagu dhisayo 50,000 guri oo loogu talagalay danyarta, barakacayaasha, iyo qoysaska nugul.
Waxyaabaha aan qaban doono:
Shacabka Muqdisho waxay mudan yihiin maamul daacad ah oo u shaqeeya si caddaalad iyo hufnaan leh.
Waxyaabaha aan qaban doono:
Koox khibrad badan leh oo u heellan horumarinta Muqdisho iyo Gobolka Banaadir.
Musharaxiinta u tartamaya kuraasta Golaha Caasimada Gobolka Banaadir — Xisbiga Tawfiiq.
Xildhibaanada Golaha Caasimada Gobolka Banaadir — xubnaha hadda jira.
Noo soo biir munaasabadaha ololaha. Raadi xaflad kuu dhow.
La soco wararkii ugu dambeeyay ee ololaha, taageerada, iyo xayaysiisyada.
Xafiiska ololaha Doorashooyinka Golaha Caasimada iyo tan Duqa Caasimada Gobolka Banaadir ayaa si heer sare ah loogu soo dhaweyey tiim dhalinyaro ah oo ka tirsan Tiim 27, oo si diiran uga qayb noqday kulan sodhawayn iyo isbarasho.
Akhri warbixinta →Ururka Towfiiq ayaa si rasmi ah u magacaabay Mudane Cabdullaahi Mire Xuseen (Sakuurad) inuu noqdo Agaasimaha Xafiiska Ololaha Doorashooyinka Golaha Caasimadda, Gobolka Banaadir.
Akhri warbixinta →Xafiiska ololaha doorashayinka Ururka Tawfiiq ee Gobolka Banaadir waxaa lagu qabtay kulan muhiim ah oo loogu talagalay isku-xirka iyo bogaadintu musharaxiinta. Kulanka wuxuu diiradda saarnaa labajibaarka shaqada socota, isbarashada musharaxiinta, iyo talabooyinka hortabineed ee ololaha.
Munaasabad weyn oo si heer sare ah loo agaasimay ayaa lagu qabtay Beerta Nabadda Muqdisho. Gudoomiyaha xisbiga Tawfiiq Sh. Max'ed Shaakir Cali Xasan ayaa si rasmi ah u shaaciyay musharaxnimada Mudane Nuur Max'ed Macalin "Nuur Mideeye" oo u tartanaya xilka Gudoomiyaha Gobolka Banaadir iyo Duqa Magaalada Muqdisho. Musharaxa wuxuu balan qaaday inuu wax qabad dhab ah la imaanayo.
Gudiga doorashooyinka Xisbiga Tawfiiq ayaa kormeeray olo-layaasha degmooyinka Shibis iyo Xamar-Wayne, waxaana lagu xog-waraystay caqabadihii iyo culeesaadyadii ay kala kulmeen intii ay socotay ololaha doorashooyinka golayaasha degaanka.
Shirkan muhiimka ah ee todobaadlaha ah ayaa isugu yimid ganacsatada Soomaaliya iyo Talyaaniga si loo xoojiyo xiriirka dhaqaale ee labada dal.
Munaasabad soodhawayn iyo boqasho oo uu musharaxa Nuur Mideeye kula qabtay taageerayaasha iyo saaxiibbadiisa ee ololaha doorashada.
Ololahan waxaa taageera dadka — ma aha danaha gaarka ah. Haddaad leedahay saacad usbuucii ama aad rabi kartid inaad guryaha taabtid dhamaan toddobaadka, waxaad heli kartaa meeshaadaraahadaada ee dhaqdhaqaacan.
Qof habayn ah ayaa kula xiriiri doona 48 saac gudahood.
Su'aalaha ku saabsan barnaamijka, warbaahinta, jadwalka xafladaha, ama macluumaadka guud — kooxdayadu waxay diyaar u tahay inay kaa caawiso.
nuur.mideeye@towfiiqgb.com
Muqdisho, Gobolka Banaadir, Soomaaliya
+252 61 000 2026
Waxaan akhrinaa dhammaan fariimaha. Jawaab waad heli doontaa 2-3 maalin shaqo gudahood.